प्रोजेक्ट करायचा, कॉपी /पेस्ट. ना विषयाच्या खोलात जायचं, ना अभ्यास करायचा. ज्या कंपनीत प्रोजेक्ट करायचा तिची वेबसाइटही पहायची नाही. असं काम कराल तर कोण देईल नोकरी?
पुण्यातील व्यवस्थापन आणि इंजिनिअरिंग कॉलेजमधील अनेक मुलं समर प्रोजेक्टसाठी माझ्याकडे येत असतात. टर्ममध्ये मार्क्स मिळवण्यापुरती एक अँक्टिव्हिटी म्हणून या सर्व प्रोजेक्टकडे बघितलं जातं. या सार्याचा दोष मी फक्त या मुलांना देणार नाही, पण तरीही काहीतरी चुकतंच.
तेजल आणि सुहास. अशीच एक रिक्वेस्ट घेऊन माझ्याकडे आले. एखादा विषय घेऊन प्रोजेक्ट करायचा, एवढंच त्यांच्या डोक्यात होतं. पंधरा एक दिवस कसंबसं यायचं, सर्टिफिकेट घ्यायचं आणि कुठून तरी कॉपी-पेस्ट करून प्रोजेक्ट तयारा करायचा हे एवढंच त्यांच्या डोक्यात होतं. पहिल्याच भेटीत मी त्यांना त्यांचा प्रोजेक्ट स्कोप विचारला. तेव्हा ती दोन्ही मुलं गोंधळली. म्हणाली, ‘सर मार्केट सेगमेंटेशन’वर करायचाय’ ‘अरे हो, पण तुम्ही माझ्या कंपनीचा, आमच्या प्रॉडक्ट्सचा आणि आमच्या कॉम्पिटिटरबद्दलचा काही स्टडी केला का? किंवा आमची इंटरनेट साइट तरी बघितली का? मी विचारलं.
‘नाही सर वेळच मिळाला नाही.’- ते म्हणाले.
शेवटी जेव्हा मी त्यांना माझ्या त्यांच्याकडून काय अपेक्षा आहेत, हे सांगितलं तेव्हा त्यांच्या चेहर्यावरची नाराजी स्पष्टपणे जाणवत होती.
‘बापरे, एवढं सर्व करायचं?’ ही त्यांची प्रतिक्रिया होती. चुकतं ते इथंच. तेवढय़ापुरतं काहीतरी करत अनेक जण धकवून नेतात. पण कॉलेजच्या प्रोजेक्ट -असाईनमेण्टला तुम्ही जेवढं महत्त्व द्याल तेवढं ते तुमच्या करिअरच्या दृष्टीने उपयोगाचे होईल. पण तसं होत नाही. कारण प्रोजेक्ट करण्याचं महत्त्व आणि गांभीर्यच तुम्हाला कळत नाही.
प्रोजेक्ट करताना काय होतं? तुम्ही दोन-तीन मित्र एकत्र येतात. निव्वळ मित्र म्हणून नव्हे तर प्रोफेशनल म्हणून असाईनमेण्टवर काम करता. इंडस्ट्रीमध्ये जाता तेथे वेगवेगळ्या कर्मचार्यांसोबत, ऑफिसर्ससोबत चर्चा करता. किंबहुना तुमच्या शैक्षणिक उद्देशासोबत तुमच्या व्यक्तिमत्त्वाचे पैलू तुम्ही तिथे तपासत असता. प्रोजेक्ट तयार करताना, त्याच्यावर काम करताना, तुमची थॉट प्रोसेस, तुमचे टीम स्किल्स आणि इतरांशी डिल करताना तुमचं कम्युनिकेशन आणि इतरांवर प्रभाव पाडण्याचे कौशल्य हे सारं उपयोगात येत असतं. यासोबतच वेगवेगळ्या अधिकार्यांसोबत, कर्मचार्यांसोबत तुमच्या ओळखी होतात. या ओळखी भविष्यात तुमच्या उपयोगात येऊ शकतात. आणि महत्त्वाचं म्हणजे मुलाखतीच्या वेळेस तुम्ही तुमच्या प्रोजेक्टबद्दल अधिकारवाणीने बोलू शकतात.
तुमचा अनुभव, तुमचं स्किल या प्रोजेक्टवरून मुलाखत घेणारा जोखत असतो. मुलाखत घेताना फ्रेशरला समजून घेण्याचा प्रोजेक्ट हे एक उत्तम माध्यम असतं.
किंबहुना तुम्ही उत्तम प्रोजेक्ट केला तर जिथे तो प्रोजेक्ट केला ती कंपनीच तुम्हाला पुढील ऑफर देऊ शकते.
म्हणून एकदा प्रोजेक्ट केल्यावर, तो कसा केला यावर एक छानसं प्रेझेंटेशन तयार करा, ते कंपनीतील अधिकार्यांना पाठवा. तुमच्या कॉलेजमध्ये शेअर करा.
हे सारं मी तेजल आणि सुहासला समजावलं. मग ते दोघे पुण्यातील पंधरा कंपन्यांच्या अधिकार्यांना भेटले, त्यांच्यांकडून माहिती मिळवली. माहितीचं विश्लेषण केलं, आणि कॉन्फिडेन्शियल माहिती सोडून सर्वांना एक छानसं प्रेझेंटेशन पाठवलं. दोघांनाही एका फास्ट मुव्हिंग कन्झ्युमर गुडस् कंपनीने सेल्स ट्रेनी म्हणून ऑफर दिली.
नॉर्मल काम सर्वच जण करतात, गरज आहे थोडं एक्स्ट्रा माईल जाण्याची.!
(लोकमत १४ फेब्रु २०१४ )
